روشهای صحیح استفاده از بخارپز

در این مقاله از ایبانو، علاوه بر آموزش طرز استفاده از بخارپز، به بررسی نحوه کار با تنظیمات دستگاه نیز خواهیم پرداخت. همچنین نکات مربوط به نگهداری صحیح، پخت انواع مواد غذایی، کاربردهای دستگاه و روشهای تمیز کردن بخارپز را نیز مورد بررسی قرار خواهیم داد. شما میتوانید تمامی سوالات خود را در بخش نظرات همین مقاله یا در قسمت پرسش و پاسخ از کارشناسان مجموعه ایبانو بپرسید.
آشنایی با بخارپز و کاربردهای آن
بخارپز یکی از ابزارهای مفید در آشپزخانه است که به منظور پخت مواد غذایی با استفاده از بخار آب طراحی شده است. این روش پخت، دارای مزایای بسیاری است که برخی از آنها شامل حفظ ارزش غذایی مواد، پخت سریع و آسان، و کاهش نیاز به روغن میباشد. با استفاده از بخارپز میتوان انواع مختلفی از مواد غذایی را پخت، از جمله سبزیجات، گوشت، مرغ، ماهی و برنج. علاوه بر این، بخارپز گزینهای عالی برای تهیه غذاهای رژیمی و سالم محسوب میشود.

فناوری پخت هوشمند با میگل GRC860: پلو، خورش، کیک – با یک دکمه!
طریقه کار با انواع بخارپز
در ادامه، به نحوه استفاده از بخارپزها و کار با تنظیمات مدلهای مختلف بخارپزهای موجود در بازار، از جمله بخارپزهای سیلیکونی، گازی و برقی، میپردازیم:
نحوه استفاده از بخارپزهای سیلیکونی
بخارپزهای سیلیکونی یکی از سادهترین و مقرون به صرفهترین انواع بخارپزها هستند. این بخارپزها از سیلیکون ساخته شدهاند و به راحتی قابل شستشو میباشند. برای استفاده از بخارپزهای سیلیکونی، کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:
- آمادهسازی مواد غذایی: ابتدا مواد غذایی مورد نظر خود را به قطعات مناسب برش دهید.
- قرار دادن در سبد بخارپز: مواد غذایی را در سبد بخارپز قرار دهید.
- آب جوش: یک قابلمه مناسب را پر از آب کنید و آن را روی حرارت قرار دهید تا به جوش بیاید.
- قرار دادن سبد بخارپز: سبد بخارپز را درون قابلمه حاوی آب جوش قرار دهید، بهطوریکه آب با مواد غذایی تماس نداشته باشد.
- پخت: درب قابلمه را بگذارید و اجازه دهید بخار به مدت مناسب مواد غذایی را بپزد.
- سرو: پس از پخت، بخارپز را از قابلمه خارج کنید و مواد غذایی را سرو کنید.
لازم به ذکر است که بخارپزهای سیلیکونی هیچ تنظیماتی ندارند و استفاده از آنها بسیار ساده و آسان است.
طریقه کار با بخارپزهای سیلیکونی
برای استفاده از بخارپزهای سیلیکونی و اطمینان از پخت یکنواخت مواد غذایی، مراحل زیر را دنبال کنید:
- خرد کردن مواد غذایی: مواد غذایی را به اندازه مناسب خرد کنید تا به طور یکنواخت پخته شوند.
- قرار دادن سبد بخارپز: سبد بخارپز را درون قابلمهای حاوی آب جوش قرار دهید.
- چیدمان مواد غذایی: مواد غذایی را بر روی سبد بخارپز قرار دهید.
- بستن درب قابلمه: درب قابلمه را ببندید و اجازه دهید مواد غذایی به مدت مناسب بپزند.
با رعایت این مراحل، میتوانید از طعم و بافت عالی غذاهای بخارپز شده لذت ببرید.
نحوه استفاده از بخارپزهای گازی
بخارپزهای گازی از یک مخزن آب و یک یا چند سبد بخارپز تشکیل شدهاند. در این بخارپزها، آب در مخزن به جوش میآید و بخار تولید شده از طریق منافذ موجود در سبد بخارپز، به مواد غذایی منتقل میشود. به این ترتیب، مواد غذایی با استفاده از بخار آب پخته میشوند. برای استفاده از بخارپز گازی، مراحل زیر را دنبال کنید:
- پر کردن مخزن آب: مخزن آب بخارپز را با آب پر کنید.
- چیدن مواد غذایی: سبد بخارپز را روی مخزن قرار داده و مواد غذایی را بر روی آن بگذارید.
- قرار دادن بخارپز روی اجاق: بخارپز را روی اجاق گاز قرار دهید و حرارت را تنظیم کنید.
- پخت مواد غذایی: اجازه دهید مواد غذایی به مدت مناسب بپزند تا به طور کامل پخته و نرم شوند.
با رعایت این مراحل، میتوانید از پخت بهینه و طعم دلپذیر غذاهای بخارپز شده لذت ببرید.
نحوه استفاده از بخارپزهای برقی و تنظیمات آن
بخارپزهای برقی یکی از رایجترین نوع بخارپزها هستند که شامل یک مخزن آب، یک یا چند سبد بخارپز و یک المنت گرمایشی میباشند. در این بخارپزها، آب در مخزن به جوش میآید و بخار حاصل از آن به پخت مواد غذایی کمک میکند. بخارپزهای برقی دارای تنظیمات مختلفی هستند که امکان پخت دقیق مواد غذایی را فراهم میآورند. این تنظیمات شامل موارد زیر است:
- تنظیم زمان: امکان تعیین مدت زمان پخت برای هر نوع ماده غذایی.
- تنظیم دما: انتخاب دمای مناسب برای پخت مواد مختلف.
- تنظیم تایمر: قابلیت تنظیم تایمر برای هشدار در پایان زمان پخت.
- تنظیمات از پیش تعیین شده: برنامههای آمادهای که برای انواع خاصی از مواد غذایی مانند سبزیجات، گوشت و برنج تعبیه شدهاند.
برای استفاده از بخارپز برقی، مراحل زیر را دنبال کنید:
- پر کردن مخزن آب: مخزن آب بخارپز را با آب پر کنید.
- چیدن مواد غذایی: مواد غذایی را در سبد بخارپز قرار دهید.
- تنظیمات دستگاه: زمان، دما و سایر تنظیمات را بر اساس نوع ماده غذایی انتخاب کنید.
- شروع به پخت: دستگاه را روشن کنید و اجازه دهید مواد غذایی به طور کامل پخته شوند.
با رعایت این مراحل و استفاده از تنظیمات مختلف، میتوانید از طعم و بافت عالی غذاهای بخارپز شده لذت ببرید.
سبزیجات: بخارپز کردن یکی از سالمترین و بهترین روشها برای پخت سبزیجات است. در این روش، مواد مغذی سبزیجات حفظ میشوند و بافت و طعم طبیعی آنها بهتر باقی میماند. از جمله سبزیجات مناسب برای بخارپز میتوان به سیبزمینی، هویج، کدو، گلکلم، بروکلی، ذرت، نخودفرنگی و اسفناج اشاره کرد.
گوشت و مرغ: استفاده از بخارپز برای پخت گوشت و مرغ، گزینهای سالم و خوشطعم است. گوشت و مرغ در این روش آبدار میمانند و طعم طبیعی خود را حفظ میکنند. از جمله گزینههای مناسب برای بخارپز میتوان سینه مرغ، ماهی، میگو و گوشت گاو را نام برد.
حبوبات: بخارپز کردن حبوبات، روشی ساده و سریع است که باعث نرمتر شدن و هضم آسانتر آنها میشود. عدس، لوبیا و نخود از جمله حبوباتی هستند که میتوان آنها را با بخارپز آماده کرد.
غلات: بخارپز کردن غلات نیز روشی سالم برای حفظ ارزش غذایی و طعم طبیعی آنهاست. در این روش، برنج، پاستا و ذرت خوشطعمتر شده و ارزش تغذیهای خود را از دست نمیدهند.
اگر به دنبال روشی سالم، ساده و بدون نیاز به روغن برای پخت گوشت هستید، بخارپز بهترین گزینه است. در این روش، طعم طبیعی گوشت حفظ میشود و بافت آن نرم و آبدار باقی میماند.
مواد لازم:
- تکههای گوشت دلخواه (سینه مرغ، ماهی، گوساله و …)
- نمک و فلفل سیاه به مقدار لازم
- ادویههای معطر دلخواه (پودر سیر، پودر پیاز، زعفران دمکرده یا رزماری تازه)
- کمی آبلیمو یا آب پیاز برای طعمدهی بیشتر
روش تهیه:
- ابتدا گوشت را شسته و با دستمال تمیز خشک کنید.
- در یک کاسه، گوشت را با نمک، فلفل و ادویههای دلخواه مزهدار کنید. اگر زمان دارید، آن را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در یخچال بگذارید تا طعمها جذب شوند.
- مخزن بخارپز را تا حد مشخص با آب پر کنید و دستگاه را روشن کنید تا بخار تولید شود.
- گوشتهای مزهدارشده را در سینی بخارپز قرار دهید.
- بسته به نوع گوشت، زمان پخت بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه متغیر است:
- سینه مرغ: حدود ۲۵ دقیقه
- فیله ماهی: حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه
- گوشت گوساله: ۳۵ تا ۴۰ دقیقه
- پس از پخت، میتوانید کمی کره گیاهی یا آبلیمو روی گوشت بریزید تا خوشعطرتر شود.
نکته طلایی:
برای خوشطعمتر شدن غذا، چند برش لیمو، بوته کوچک سیر یا سبزیهای معطر مثل جعفری و آویشن را در آب بخارپز بیندازید تا عطر آن به گوشت منتقل شود.
آیا مایل هستی همین سبک و لحن را برای بخشهای بعدی (مثلاً سبزیجات، حبوبات، غلات و دسرهای بخارپز) هم ادامه دهم تا متن کامل مجله آماده شود؟
طرز تهیه ماهی بخارپز
غذایی سبک، بیبو و بسیار مقوی
پخت ماهی با بخارپز یکی از بهترین روشها برای حفظ اسیدهای چرب مفید و طعم طبیعی آن است.
طرز تهیه:
- ماهی را به اندازه دلخواه برش بزنید.
- به آن مقداری نمک، فلفل، زردچوبه، کمی آبلیمو و ادویه مخصوص ماهی اضافه کنید و مواد را با هم مخلوط کنید.
- برشهای ماهی را داخل سبد بخارپز بگذارید.
- بخارپز را روشن کنید و اجازه دهید ماهی بهمدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بپزد تا گوشت آن سفید و لطیف شود.
مدت زمان پخت سبزیجات و مواد غذایی در بخارپز
پخت مواد غذایی با بخارپز نهتنها سالمتر است، بلکه طعم طبیعی و ارزش غذایی خوراکیها را نیز حفظ میکند. با این حال، مدتزمان پخت بستگی به نوع غذا، اندازه و ضخامت قطعات دارد. در جدول زیر مدت زمان تقریبی پخت برخی از سبزیجات رایج آورده شده است:
| مواد غذایی | مدت زمان پخت در بخارپز |
|---|---|
| هویج | ۵ تا ۷ دقیقه |
| سیبزمینی | ۱۰ تا ۱۵ دقیقه |
| کدو سبز | ۵ تا ۷ دقیقه |
| گلکلم | ۵ تا ۷ دقیقه |
| بروکلی | ۵ تا ۷ دقیقه |
| ذرت | ۳ تا ۵ دقیقه |
| نخودفرنگی | ۳ تا ۵ دقیقه |
| اسفناج | ۲ تا ۳ دقیقه |
نکته: برای اینکه سبزیجات رنگ و طعم خود را از دست ندهند، بهتر است بعد از پخت آنها را سریع در آب سرد قرار دهید (شوکه حرارتی). این کار طراوت و رنگ طبیعیشان را حفظ میکند.

جدیدترین پلوپز اسپیرو SP-150: تجربه آشپزی نسل جدید با تکنولوژی بهروز.
نحوه تمیز کردن بخارپز
تمیز نگه داشتن بخارپز بعد از هر بار استفاده، راز طول عمر و کارایی بیشتر آن است. بخارپز تمیز مانع از تجمع جرم، بوی نامطبوع و باقیماندن طعم غذاهای قبلی میشود. مراحل تمیز کردن بهصورت زیر است:
- دستگاه را خاموش کرده و از برق بکشید. اجازه دهید کاملاً سرد شود.
- سبد بخارپز را جدا کنید و با آب گرم و صابون ملایم بشویید.
- اگر دستگاه شما قابلیت شستوشو در ماشین ظرفشویی دارد، سبد را در آن قرار دهید.
- مخزن آب را از بدنه جدا کرده و آن را نیز با آب گرم و شوینده ملایم بشویید.
- در صورت مجاز بودن، مخزن را هم داخل ماشین ظرفشویی بگذارید.
- بدنه اصلی دستگاه را با یک پارچه نرم و مرطوب تمیز کنید؛ دقت کنید آب وارد قسمت برقی دستگاه نشود.
- پس از خشک شدن کامل قطعات، همه را در جای خود قرار دهید تا دستگاه آماده استفاده مجدد شود.
نکته طلایی: هر چند وقت یکبار، مخزن آب را با کمی سرکه سفید رقیق تمیز کنید تا رسوبات آهکی از بین برود و بخارپز همیشه مثل روز اول، سالم و کارآمد باقی بماند.
نکات مهم هنگام استفاده از بخارپز
بخارپز یکی از کاربردیترین وسایل آشپزخانه است که اگر درست از آن استفاده کنید، به معنای واقعی کلمه نجاتبخش سلامتی و وقتتان خواهد بود! برای داشتن غذایی خوشمزه، سالم و بیدردسر، حتماً به نکات زیر توجه کنید:
-
از آب سرد استفاده کنید:
همیشه مخزن بخارپز را با آب سرد پر کنید. اگر آب گرم بریزید، دستگاه سریعتر بخار تولید میکند اما ممکن است مواد غذایی بیرون نیمپز و داخل خام بمانند.
-
اندازه قطعات را یکسان بگیرید:
موقع خرد کردن سبزیها یا گوشت، تکهها را هماندازه ببُرید تا همهی بخشها بهصورت یکنواخت بپزند؛ نه اینکه بعضیها نرم و بعضی هنوز سفت باشند.
-
بعد از پخت غذاهای چرب حتماً شستوشو کنید:
اگر با بخارپز، غذاهایی مانند گوشت یا ماهی چرب میپزید، پس از هر بار استفاده، سبد و مخزن را با آب گرم و صابون بشویید تا چربیها به دستگاه نچسبند.
-
از بین بردن بوی غذاهای قبلی:
اگر احساس کردید بخارپز بوی غذاهای قبلی را گرفته است، فقط کافیست داخل مخزن یک فنجان سرکه سفید بریزید و دستگاه را حدود ۱۵ دقیقه روشن بگذارید تا بخارش همهی بوها را از بین ببرد.
-
درپوش را هنگام پخت برندارید:
هر بار که درپوش را بلند میکنید، بخار خارج میشود و دمای داخل کاهش مییابد. اجازه دهید مواد غذایی در بخار داغ و یکنواخت، بهآرامی و کامل پخته شوند.
-
مخزن را همیشه تمیز نگه دارید:
رسوبات آب در بخارپز میتوانند سرعت بخاردهی را کاهش دهند. پس هر چند هفته، مخزن را با کمی آب و سرکه تمیز کنید تا عملکرد دستگاه مثل روز اول بماند.
نکته خانمپسند: اگر دوست دارید غذایتان عطر خاصی بگیرد، میتوانید در آب بخارپز چند برگ رزماری، نعنا یا حتی پوست لیموترش بیندازید؛ نتیجهاش یک رایحهی فوقالعاده است.

