هواگیری پکیج: راهنمای کامل (دیواری و شوفاژ)

پکیج دیواری در اکثر خانههای ایرانی برای تأمین گرما و آب گرم مصرفی استفاده میشود، اما گاهی پیش میآید که با وجود روشن بودن دستگاه، رادیاتورها گرمای کافی را ندارند یا قسمتی از بدنه آنها سرد میماند. وجود هوا در شوفاژ و مدار گرمایشی نهتنها بازدهی سیستم را پایین میآورد و مصرف انرژی را افزایش میدهد، بلکه میتواند به اجزای داخلی پکیج، بهویژه پمپ سیرکولاتور، آسیب برساند. در این مقاله به شما توضیح میدهیم که علت ورود هوا به سیستم چیست، چطور با ابزارهای ساده و دمدستی این مشکل را حل کنید و چه موقع باید با تعمیرکار تماس بگیرید. زیرا گاهی مشکلات سیستم گرمایشی از یک هواگیری ساده فراتر میرود. این موضوع بهویژه در روزهای بسیار سرد سال که خطر یخزدگی لولهها وجود دارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند. اگر در مناطق سردسیر زندگی میکنید، یادگیری روش باز کردن لولههای یخزده بسیار ضروری است.
هواگیری پکیج و رادیاتورها باعث خروج هوای محبوس در مدار گرمایش میشود و اجازه میدهد آب بدون مزاحمت در سراسر سیستم گردش کند. وجود هوا مانع از رسیدن آب داغ به تمام بخشهای رادیاتور شده و باعث میشود قسمتی از شوفاژ سرد بماند. در ادامه، مراحل هواگیری پکیج بوتان، ایران رادیاتور و سایر برندهای مشابه را بهصورت مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم. اگر قصد تعویض سیستم گرمایشی خود را دارید یا پکیج فعلیتان از رده خارج شده است، آشنایی با بهترین پکیج دیواری موجود در بازار ایران میتواند شما را به سمت یک خرید هوشمندانه راهنمایی کند تا با مشکلات فنی کمتری روبهرو شوید.
زمان مناسب برای هواگیری
بهترین زمان، پیش از آغاز فصل سرما و پیش از راهاندازی مجدد پکیج در پاییز و زمستان است. البته هر زمان که متوجه شدید رادیاتورها صدای شرشر آب میدهند یا قسمتی از آنها سرد مانده است، باید دست به کار شوید.
ابزارهای مورد نیاز
- آچار هواگیری: این آچار معمولاً از جنس پلاستیک فشرده یا برنج ساخته میشود و شکلی مربعی دارد. برای برخی رادیاتورهای قدیمی ممکن است به پیچگوشتی دوسو نیاز پیدا کنید.
- ظرف جمعآوری آب اضافی: یک کاسه یا لیوان برای جلوگیری از ریختن آب کثیف روی فرش یا سرامیک.
- دستکش محافظ: آب داخل رادیاتور داغ است. دستکش از سوختگی احتمالی دست در تماس با آب داغ جلوگیری میکند.
- دستمال پارچهای: برای خشک کردن قطرات آب پاشیده شده.
مراحل به ترتیب انجام
1. خاموش کردن پکیج و صبر تا خنک شدن
اولین و مهمترین قدم از لحاظ ایمنی، خاموش کردن سیستم گرمایشی است. اگر پمپ پکیج روشن باشد، هوای داخل سیستم در حال گردش است و ممکن است به درستی تخلیه نشود. مهمتر از آن، آب داخل لولهها بسیار داغ است و خطر سوختگی وجود دارد. پکیج را خاموش کنید و حدود ۳۰ دقیقه صبر کنید تا دمای آب کاهش پیدا کند.
2. باز کردن دریچههای هواگیری شوفاژها
سراغ رادیاتورها بروید. دریچه یا شیر هواگیری معمولاً در بخش بالایی و در سمت مخالف شیر ورودی آب رادیاتور قرار دارد. آچار مخصوص را روی شیر قرار دهید و اگر شیر از نوع شیاردار است، از پیچگوشتی دوسو استفاده کنید.
3. مشاهده هوا و آب خروجی
شیر را بهآرامی و در خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخانید. نیمدور چرخش کافی است و نیازی نیست شیر را کامل باز کنید. در این مرحله صدای فیس مانندی خواهید شنید که نشاندهنده خروج هوای فشرده است. ظرف را زیر شیر بگیرید. ابتدا هوا خارج میشود و سپس نوبت به مخلوطی از هوا و آب میرسد.
4. بستن دریچه پس از خروج کامل هوا
صبر کنید تا جریان آب خروجی صاف و یکنواخت شود. در این مرحله دیگر خبری از حبابهای هوا یا صدای خروج باد نیست. به محض اینکه آب به صورت جریان ممتد خارج شد، شیر را در جهت عقربههای ساعت ببندید. فقط مراقب باشید بیش از حد فشار نیاورید تا مغزی شیر هرز نشود.
5. چک کردن فشار بار پکیج و تنظیم مجدد
این مرحله را میتوان کلیدیترین بخش آموزش هواگیری پکیج دانست که اغلب فراموش میشود. با تخلیه هوا و مقداری آب از رادیاتورها، حجم آب مدار کاهش مییابد. در نتیجه فشار مانومتر (عقربه فشار) روی پکیج افت میکند و به زیر ۱ بار میرسد. برای رفع این مشکل، به زیر پکیج بروید و شیر کوچک سیاه یا آبیرنگ که با نام شیر پرکن شناخته میشود را پیدا کنید. آن را باز کنید تا عقربه فشارسنج بهآرامی بالا بیاید. وقتی عقربه بین ۱٫۵ تا ۲ بار قرار گرفت، شیر را ببندید.
نکات مهم و ایمنی هنگام هواگیری
رعایت نکات ایمنی و فنی هنگام هواگیری پکیج میتواند تفاوت میان یک سرویس ساده و یک خرابی پرهزینه را رقم بزند.
- خطر سوختگی: همانطور که گفته شد، پیش از شروع کار باید دستگاه کاملاً خنک باشد تا از سوختگی جلوگیری شود. آبی که از رادیاتور خارج میشود معمولاً تیره و کثیف است و اگر داغ باشد میتواند آسیبزا باشد.
- ترتیب طبقات: اگر در ساختمان دوبلکس زندگی میکنید، بهتر است هواگیری را از رادیاتورهای طبقات پایین آغاز کنید و سپس به سمت طبقات بالاتر بروید. دلیل این کار آن است که هوا بهطور طبیعی به سمت بالاترین نقطه سیستم حرکت میکند.
- فشار استاندارد: حداقل فشار پکیج پس از هواگیری باید طبق دفترچه راهنمای دستگاه تنظیم شود که معمولاً بین ۱٫۲ تا ۱٫۵ بار است. فشار بالاتر از ۲٫۵ بار ممکن است باعث فعال شدن شیر اطمینان و تخلیه آب داغ شود.
اگر احساس میکنید رادیاتورهای شما با روشهای معمول هواگیری نمیشوند و مشکل پیچیدهتر از اینهاست،
علت هوا گرفتن رادیاتور چیست؟
مدار گرمایش خانه یک مدار بسته محسوب میشود، با این حال ورود هوا به رادیاتورها پدیدهای رایج است که معمولاً به چهار علت زیر رخ میدهد:
-
واکنشهای شیمیایی داخلی:
در رادیاتورهای آلومینیومی با کیفیت پایین، واکنش شیمیایی میان آب و فلز آلومینیوم منجر به تولید گاز هیدروژن میشود. این گاز بهصورت حباب در رادیاتور جمع شده و مانع گرم شدن آن میگردد، بنابراین لازم است به صورت دورهای تخلیه شود.
-
نشت اتصالات:
ورود هوا به سیستم گرمایشی معمولاً به علت نشتی در اتصالات یا شیرها است. حتی یک نشتی بسیار جزئی که گاهی با چشم قابل مشاهده نیست، میتواند در طول زمان باعث افت فشار و مکش هوا به داخل مدار شود.
-
اکسیژن محلول در آب:
استفاده مکرر از آب گرم سرشار از اکسیژن محلول، سبب آزاد شدن گاز در سیستم میشود. بهویژه وقتی که آب تازه به مدار اضافه میشود، مقدار زیادی اکسیژن در خود دارد که گاز تولید میکند.
-
سرویس نکردن دورهای:
عملکرد نامنظم سرویس دورهای سیستم گرمایشی، عامل تجمع رسوبات است. این رسوبات میتوانند تولید گاز کنند. اگر پکیج یا آبگرمکن دیواری دارید، جرمگیری و رسوبزدایی منظم اهمیت زیادی دارد. برای یادگیری این مورد، مطالعه مطلب «جرمگیری آبگرمکن دیواری بوتان در خانه» میتواند مفید باشد.
هواگیری شوفاژ؛ تفاوتها و نشانهها
بسیاری افراد تفاوت میان هواگیری پکیج و هواگیری شوفاژ را نمیدانند.
- هواگیری شوفاژ به تخلیه هوای رادیاتورها اشاره دارد.
- اما هواگیری پکیج معمولاً به معنای خارجکردن هوای پمپ سیرکولاتور از طریق پیچ مخصوص روی پمپ یا ایرونت است.
نشانههای وجود هوا در شوفاژها:
- سرمای موضعی: بخش بالایی رادیاتور سرد و پایین آن گرم است.
- صدای غیرعادی: صدای شرشر آب یا زوزه پمپ بهگوش میرسد.
- جوش آوردن پکیج: وجود هوا باعث اختلال در گردش آب و در نتیجه افزایش سریع دمای مبدل حرارتی دستگاه میشود.
تفاوت هواگیری رادیاتورها و خود پکیج:
رادیاتورها توسط کاربر و با آچار هواگیری بهراحتی تخلیه هوا میشوند، اما هواگیری پمپ اغلب توسط یک قطعه اتوماتیک به نام «ایرونت» (Air Vent) انجام میشود. اگر ایرونت معیوب باشد، تعمیرکار باید بهصورت دستی و از طریق پیچ جلوی پمپ، هوای آن را خارج کند.